Para Harcama Disiplini ve Bütçe

Bloğumu açarken yazmayı düşündüğüm kategorilerden birisi de Kişisel Finans Yönetimiydi. Burada hem tecrübelerimi hem de gözlemlerimi paylaşarak belki sizlere de bir katkım olur diye düşünüyorum.

Öncelikle kişisel finans yönetimi, alın teriyle kazandığınız birikimlerinizi ve gelirlerinizi en verimli ve “disiplinli” bir şekilde nasıl harcayacağınız ve bu birikimlerinizi daha nasıl arttırabileceğiniz ile çok yakından ilgili bir konu. Yazacak o kadar çok şeyy var ki bu konuda. Ama Türkiye’de bizlere yardımcı olabilecek çok az hatta hiç referans/kaynak yok. O yüzden bir yerden başlamak gerektiğini düşünerek bir şeyler karalamaya başlıyorum.

Para yönetimi aslında bütçe yönetimidir. Yan bütçenizi bilmeniz ve kontrol altında tutmanız gerekir. Burada çok detaylar girmeden basitçe neler yapabilirsiniz onu özetleyeceğim.

Her şeyden önce işe yaptığınız düzenli ödemeleri, faturaları, aidatları, okul taksitlerini, kirayı, büyük taksitli harcamaları vs. kayıt altına almakla başlayın. Bu şiş gerçekten de bir disiplin gerektirir. İşin ucunda para olduğu için bu disiplini kolay kazanacağınızı tahmin ediyorum 🙂 Bunun için öyle karmaşık yaılımlara gerek de yok. Bildiğiniz Excel dosyasında bu bilgileri tutmaya başlayabilirsiniz.  Benim 2004 yılından bu yana aylık olarak yaptığım harcamalarımı aksatmadan tuttuğum bir dosyam var örneğin. Bunun çok da faydasını gördüm açıkçası. Bu excel dosyasına şu bilgileri her ay düzenli girmenizi tavsiye ediyorum:

 

  • Aidatlar
  • Kira
  • İnternet, telefon gibi iletişim giderleri
  • Abonelik faturaları (elektrik, su, gaz, digiturk, D-smart, tivibu, vs)
  • Okul taksitleri
  • Kredi kartı ile yapılan taksitli alış-verişler
  • Tatil harcamaları
  • Sağlık harcamaları
  • Sigorta (Kasko, zorunlu trafik sigortası, ev sigortası)
  • Vergiler (MTV, emlak vergisi)
  • Bireysel Emeklililik Sigortası ödemeleri
  • Akaryakıt (benzin/dizel/gaz)
  • Yeme, içme, eğlence harcamaları

Size özel başka harcama kalemlerini de bu listeye dahil edebilirsiniz. Amaç, öncelikle nerelere para harcadığınızı görmek. Bu listenin bir avantajı da, harcamalarınızı kontrol altına alabilmenizi sağlamasıdır. Baktınız iletişim giderlerinizde bir artış var, maliyet düşürmek için alternatif operatörlere geçmeyi düşünebilirsiniz mesela. Ya da benzine çok harcıyorsanız ya aracınızı daha az kullanırsınız ya da dizel baka bir araçla değiştirirsiniz (örnek olsun diye söylüyorum).  Her ay ödemesi olan fatura, abonelikler vs. için bu aydan itibaren 2-3 yıla kadar şimdiden ortalama bir aylık gider tahmini yapın ve bunu excel tablosuna kaydedin. Böylelikle önümüzdeki  her ay için yaklaşık ne kadarlık bir harcama yapacağınız kabaca ortaya çıkmış olur.

 

 

Benzer şekilde aylık gelirlerinizi gösteren başka çalışmayı yine aynı excel dosyasında başka bir sayfada hazırlayın. Her ay nereden ne kadar gelir elde edeceğinizi tek tek yazın. Örneğin, her ay sabit 5,000 TL brüt maaşınız varsa, bunun netini her ay için hesaplayıp (brütten nete hesaplamak için internette bir sürü site bulabilirsiniz) tabloya yazın. Maaşınız net rakam üzerindeyseniz tabi daha kolay. Varsa vadeli hesaptaki aylık faiz getirisini de ekleyebiliriz buraya. Bunun yanında ayrı satırlara varsa diğer gelirlerinizi (prim, kira geliri, vs) yazın. Böylelikle her ay yaklaşık ne kadarlık bir geliriniz olacağını da hesaplamış olduk.

Şimdi, elimizde giderlerimiz tablosu ve bir de gelirlerimiz tablosu var. Ama sadece bu kadar da değil. Bir de birikimlerimiz olsun değil mi? Kazandığımızın hepsini harcayacak değiliz ya! Bunun için yeni bir tablo (excel sayfası) açalım ve yazmaya başlayalım.. Hem kendimiz hem eşimiz için bireysel emeklilik sigortası ödemelerimiz olsun. Bu  ödemelerimizi ay ay kaydedelim ve önümüzdeki 3 yıl için de bir tahmin yapalım ve ay ay kolonları dolduralım. Bunlar aslında tam olarak harcama sayılmazlar, birikim sayılırlar. Bir kenara koyduğumuz para diyelim. Eğer çalıştığımız şirket de BES’imizin bir kısmını karşılıyorsa onu da yazın. Böylece aylık olarak BES’ten ne kadar kenara koyduğunuzu görmüş olursunuz.

Eh şimdi elimizde giderlerimiz, gelirlerimiz ve birikimlerimizi gösteren tablolar var artık. Şimdi işin can alıcı noktasına geldik. Acaba hangi ay içerideyiz hangi ay kenara para koyabiliyoruz? Bunu bulmak için basitçe yeni bir tablo daha açıyoruz (yeni excel sayfası) ve her ay için toplam gelir rakamından toplam gideri çıkartıyoruz. Eğer aylık kazancımızdan artırabiliyorsak ne mutlu bize! Yok eksi deysek bir sorun var demektir. Ya cepten yani birikimlerimizden yiyoruzdur ya da başkasının parasını kullanıyoruzdur (babamızın, banka kredisi). Masrafları kontrol altına almalı ve/veya yeni gelir kaynakları bulmalıyız. Üçüncü bir yolu yok maalesef.

 

Bir Cevap Yazın